Column burgemeester: op weg naar 4 en 5 mei


EU-NLTijdens de herdenkingsbijeenkomst op 4 mei 2017 in de Kloosterkerk in Ten Boer verzorgt burgemeester André van de Nadort de toespraak. Hij laat zich daarbij inspireren door de rol van de Europese Unie, in relatie tot vrede en veiligheid. Ter inleiding op zijn toespraak heeft burgemeester Van de Nadort een column geschreven. Deze column verschijnt in twee delen in de Noorderkrant op 26 april en 3 mei. Op deze pagina is de volledige tekst van de column gepubliceerd.  

 

Deel 1 - Successen van Europese samenwerking

Dit jaar is het 72 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog werd beëindigd. Een oorlog waarin tussen de 50 en 70 miljoen mensen het leven hebben gelaten. Vanaf 1945 is er in ons deel van de wereld geen oorlog meer geweest. Twee generaties achter elkaar zijn opgegroeid zonder de verschrikkingen van oorlog en verwoesting. Dat is een unicum in de geschiedenis, waar we ons niet altijd bewust van zijn. Want als we vanaf het begin van de Tweede Wereldoorlog 70 jaar terug gaan in de tijd, dan zien we dat Duitsland en Frankrijk in die periode 2 oorlogen hebben uitgevochten.

In 1870 voerde Duitsland onder leiding van Pruisen oorlog tegen het tweede Franse Keizerrijk. Frankrijk werd in deze oorlog verslagen, de keizer vluchtte en in de spiegelzaal van het paleis van Versailles werd het Duitse keizerrijk uitgeroepen. De koning van Pruisen werd keizer Wilhelm.

In 1914 leidde de moord op de Oostenrijkse kroonprins tot een oorlog tussen Oostenrijk en Duitsland aan de ene kant en Rusland, Frankrijk en Engeland aan de andere kant. Aan het westelijk front werd deze oorlog vooral op Frans grondgebied uitgevochten. Nederland bleef neutraal.

In het vredeverdrag van Versailles werden Duitsland en Oostenrijk zwaar gestraft voor hun agressie. Zware herstelbetalingen aan de overwinnaars werden hen opgelegd en verder raakten zij grote delen van hun grondgebied kwijt. Er is veel geschreven en gediscussieerd over de vraag in hoeverre de vrede van Versailles de kiem heeft gelegd voor de Tweede Wereldoorlog.

In 1945 was Duitsland na de totale oorlog die het nazi regiem had uitgeroepen grotendeels verwoest. Steden lagen in puin, een groot deel van de mannen was gesneuveld in de oorlog. Maar ook in de andere Europese landen waren de verwoestingen groot.

De overwinnaars zaten met de vraag hoe zij een nieuwe oorlog konden voorkomen. In de jaren direct na de Tweede Wereldoorlog waren de meeste leiders van de westelijke geallieerden er van overtuigd dat de macht van Duitsland moest worden gebroken. Duitsland zou moeten worden opgedeeld in twee of meer aparte staten, de belangrijkste industriële centra en mijnbouwgebieden moesten onder internationaal beheer komen of worden geannexeerd en de zware Duitse industrie zou moeten worden ontmanteld of vernietigd. Ook Nederland heeft een forse claim voor Duits grondgebied neergelegd in deze tijd.

Al snel werd duidelijk dat deze plannen tot grote problemen leidden. Duitsland was lange tijd de industriële gigant van Europa geweest, armoede hier hield het Europese herstel tegen. De voortdurende schaarste in Duitsland leidde tot grote uitgaven voor de bezettende machten die de tekorten moesten opvangen. Verder maakte het begin van de koude oorlog duidelijk dat er verandering moest komen.

Op 9 mei 1950 lanceerde de Franse minister van buitenlandse zaken  Robert Schuman het plan Shuman. De strekking hiervan was dat oorlogen tussen de erfvijanden Frankrijk en Duitsland materieel onmogelijk te maken door de gehele Frans-Duitse productie van kolen en staal te plaatsen onder een gemeenschappelijke Hoge Autoriteit. De organisatie moest open staan voor andere Europese landen die naast Frankrijk en West-Duitsland wilde deelnemen.

In 1951 werd het verdrag van Parijs ondertekend door Frankrijk, West Duitsland, Italië, Nederland, België en Luxemburg, waarmee de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal werd opgericht. Het verdrag trad in 1952 in werking. De EGKS was de eerste Europese supranationale Europese organisatie en geldt als eerste aanzet voor de Europese Unie.

65 jaar na dato van de inwerkingtreding van het verdrag van Parijs kunnen we constateren het doel dat Schuman zich stelde is behaald. Een oorlog tussen Frankrijk en Duitsland is materieel onmogelijk geworden. Dat is één van de successen van de Europese samenwerking.

 

Deel 2 - Macht hoort gecontroleerd te worden door een tegenmacht

Een periode van meer dan 70 jaar vrede is een unicum in onze geschiedenis. Tot ver in de 20e eeuw was het dreigen met en het voeren van oorlog ook voor de landen in West-Europa een onderdeel van de diplomatie. En ook in de huidige tijd is het voeren van oorlog nog steeds een middel dat wordt gebruikt om de eigen macht uit te breiden. Denk  maar aan de annexatie van de Krim door Rusland.

In West-Europa zijn we van die vorm van diplomatie verlost, omdat er een supranationale organisatie is opgericht, de Europese Unie (EU). De voorloper van de EU, de Europese Unie van Kolen en Staal, moest een oorlog tussen de aartsvijanden Frankrijk en Duitsland materieel onmogelijk maken. In de EU  praten we aan de onderhandelingstafel in plaats van dat we vechten op het slagveld. Die supranationale samenwerking betekent, dat we als individuele lidstaten bevoegdheden hebben overgedragen aan de EU, waarin de wetgeving van Europa leidend is voor de nationale wetgeving. Daarin onderscheidt die samenwerking zich van bijvoorbeeld de Verenigde Naties, die geen bevoegdheden hebben om zaken aan de leden op te leggen.

Europa is niet populair in onze tijd. Hoewel de successen die de Europese samenwerking heeft gebracht legio zijn, is er vooral veel aandacht voor de negatieve kanten van Europa. De Europese besluitvorming is traag en vertoont weinig slagkracht is het verwijt, de Europese bureaucratie is duur en zit ons alleen maar in de weg en los van Europa zijn we beter af. Een meerderheid van de Britten is die mening toegedaan. Dit heeft geleid tot een procedure van uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Unie. Saillant detail is dat dit besluit ook wel eens zou kunnen leiden tot het uiteenvallen van het Verenigd Koninkrijk, als de Schotten toch in de EU willen blijven.

De wijze waarop de EU, met zijn ingewikkelde besluitvorming, is georganiseerd is bepaald door de lidstaten. Bij veel lidstaten is het nationale hemd toch nader dan de Europese rok. Veel goede ideeën die op Europees niveau worden bedacht moeten door de lidstaten worden bekrachtigd. Dat is een proces wat tijd kost, maar misschien ook wel een dam opwerpt tegen machtige leiders van grote staten

In elk geval in Nederland zijn wij gewend om coalities te moeten sluiten. Ook bij de laatste verkiezingen is er geen enkele partij of blok van partijen die een meerderheid heeft. In de jaren ’70 en ’80 was de droom bij zowel links als rechts dat zij een meerderheid in het parlement zouden behalen en daarmee de pest van coalities kon worden uitgeroeid. Met jaloezie werd gekeken naar de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. De Angelsaksische tweedeling is hier nooit gekomen. De grondlegger van onze parlementaire democratie Thorbecke zou zich ook in zijn graf hebben omgedraaid. Een sterke premier zou in zijn ogen leiden tot “despotisme”. Het coalitiestelsel past onze pluriforme samenleving als een jas.

Diezelfde processen zien we in Europa. Om zaken te bereiken moet aan de onderhandelingstafel worden gewerkt aan compromissen. Misschien niet heel meeslepend en heldhaftig, maar wel effectief en in staat om rekening te houden met elkaar.

Sterke leiders spreken tot de verbeelding, maar zijn ook risicovol. Macht hoort gecontroleerd te worden door een tegenmacht. In de geschiedenis zijn teveel voorbeelden van sterke leiders die voor veel onheil hebben gezorgd, want voor sterke leiders is oorlog en onderdrukking een middel om hun doel te bereiken.

 

N.A. (André) van de Nadort, burgemeester gemeente Ten Boer



Uitgelicht

Uw dak geschikt voor zonnepanelen?

Check de Zonnekaart

Openingstijden

Burgerzaken: dagelijks 9.00 - 12.00 uur en ma 14.00 - 18.00 uur
Loket Bouwen en Wonen: dagelijks 9.00 - 12.00 uur en ma 16.00 - 18.00 uur
De Deel: ma 13:30 - 16:30 uur, woe en vrij 9:00 - 12:00 uur.

Contact

Hendrik Westerstraat 24

9791 CT Ten Boer

Tel.  (050) 302 88 88
Fax. (050) 302 17 00

gemeente@tenboer.nl

Contactgegevens

  • Hendrik Westerstraat 24
  • 9791 CT Ten Boer
  •  
  • Tel. (050) 302 88 88
  • Fax. (050) 302 17 00
  •  
  • gemeente@tenboer.nl

Openingstijden

  • Burgerzaken:
  • dagelijks 9.00 - 12.00 uur
  • en ma 14.00 - 18.00 uur
  •  
  • Loket Bouwen en Wonen:
  • dagelijks 9.00 - 12.00 uur
  • en ma 16.00 - 18.00 uur

     

  • De Deel:
  • ma 13:30 - 16.30 uur
  • wo en vrij 9.00 - 12.00 uur

Volg Ten Boer

facebook